Kariera

Być wolnym strzelcem

Jest wiele zawodów, które dają możliwość niezależnej pracy na własne ryzyko.

Kuszą wolnością od nadgorliwego szefa, porannego wstawania i jazdy w tłoku do biura.

Freelance może być propozycją dla informatyków, grafików, copywriterów, tłumaczy, web designerów, osób prowadzących sklepy internetowe, fotografów, muzyków, dziennikarzy, konsultantów biznesowych i innych specjalistów.

Funkcjonowanie wolnych zawodów poza ciasnymi ramami zatrudnienia opartego na umowie o pracę jest między innymi odpowiedzią na zapotrzebowanie przedsiębiorców. Ci, dążąc do obniżenia kosztów działalności, część projektów zlecają elastycznym we współpracy firmom zewnętrznym. W tym - wolnym strzelcom.  Warto przyjrzeć się tej formie aktywności, by znając jej wady i zalety, podjąć decyzję o ewentualnych zmianach w życiu zawodowym. Na początek dobrze jest przyjrzeć się samemu sobie, ponieważ na sukces w samodzielnej działalności mogą liczyć przede wszystkim osoby zdyscyplinowane, zapobiegliwe, dobrze zorganizowane. Do tego - potrafiące dbać o własne interesy, charakteryzujące się aktywnością i rzetelnością, umiejące wykorzystać swoje umiejętności zawodowe oraz gotowe samodzielnie poszukiwać dla siebie klientów. Wolny strzelec nie ma sztywnych godzin pracy, ale i nie ma płatnych urlopów, stałego wynagrodzenia, benefitów pracowniczych. Zmuszony jest za to do poszukiwania kontrahentów, utrzymywania z nimi relacji biznesowych. Na jego głowie jest także samodzielne wykonywanie przyjętego zlecenia, a w przypadku nierzetelnego odbiorcy swoich prac – wolny strzelec musi wyegzekwować zapłatę należności.

Już wiem – chcę strzelać!

Podejmując pierwsze działania na własny rachunek wolny strzelec winien przede wszystkim rozważyć, czy celowe jest zakładanie własnej działalności gospodarczej. Może się okazać, że lepiej poprzestać może na zawieraniu z kontrahentami umów cywilnoprawnych – zlecenia bądź umów o dzieło. Zawierając umowy zlecenia, czyli umowy starannego działania, freelancer zobowiązany jest płacić podatek dochodowy (PIT) wg. stawki 18% lub 32% w zależności od sumy przychodów w danym roku podatkowym. W przypadku umowy zlecenia obowiązują co do zasady zryczałtowane koszty uzyskania przychodu w wysokości 20% przychodu, z czego warto korzystać, chyba że ponosi się w rzeczywistości koszty wyższe, które wtedy odlicza się w pełnej wysokości według zgromadzonych faktur i innych dokumentów. Umowa zlecenia podlega obowiązkowym składkom odprowadzanym do ZUS na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne, dobrowolne są natomiast składki na ubezpieczenie chorobowe. Należy pamiętać o tym, że w przypadku, gdy taki freelancer nie przystąpi do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, będzie pozbawiony m. in. zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i rehabilitacyjnego, opłacanych z ZUS.

Umowa o dzieło różni się od umowy zlecenia tym, że jest umową rezultatu i wykonanie umówionego dzieła jest warunkiem uzyskania wynagrodzenia. Różnice dotyczą też kosztów uzyskania przychodu, które wynoszą 20%, chyba, że umowie towarzyszy przeniesienie autorskich praw majątkowych, wówczas koszty uzyskania przychodu wynoszą 50%, co jest zwykle bardzo korzystne podatkowo – choć minister finansów planuje od 2013 roku ograniczyć ten przywilej. Mniejsze dzieła, w których kwota należności określona w umowie nie przekracza 200 zł – opodatkowane są ryczałtowo w wysokości 18 % przychodu. Zawarcie umowy o dzieło nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty składek do ZUS na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy umowa o dzieło podpisywana jest z własnym pracownikiem, co zazwyczaj nie ma miejsca w przypadku wolnych strzelców. Pociąga to za sobą konieczność zabezpieczenia sobie w inny sposób dochodów na wypadek choroby, a także przyszłej emerytury.

Zarejestrowana strzelnica?

Kiedy w takim razie pojawia się konieczność zarejestrowania jednoosobowej działalności gospodarczej? W sytuacji, gdy wolny strzelec będzie wykonywał swą działalność w sposób zorganizowany i ciągły. Działalnością gospodarczą w myśl art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie  działalności gospodarczej jest bowiem zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. A zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej nie decyduje jej rejestracja, lecz faktyczne wykonywanie. Dla osób prowadzących większą działalność, kiedy przychód przekracza 85.528 PLN (obowiązuje wtedy stawka opodatkowania 32%), założenie działalności gospodarczej jest korzystne ze względu na rozliczenia z Urzędem Skarbowym. Umożliwia bowiem opodatkowanie 19% podatkiem liniowym - bez względu na wysokość przychodu w danym roku. Do tego dochodzi jeszcze możliwość odliczania od przychodu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Z drugiej strony jednak wiąże się z obowiązkiem prowadzenia pełnej buchalterii: rozliczeń podatkowych, składaniem deklaracji VAT, wystawianiem faktur itp. jak również koniecznością płacenia składek na ZUS. Ich minimalna wysokość, niezależenie od wysokości uzyskiwanych dochodów, przy uwzględnieniu składek na ubezpieczenie społeczne, emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe i Fundusz Pracy, wynosi obecnie 981,26 PLN miesięcznie. Osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej mogą skorzystać z ulgi przez okres 2 lat, kiedy to wysokość składki na ZUS jest obniżona do kwoty 142,38 PLN miesięcznie.

Zatem decyzję o tym, czy rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, czy poprzestać na zawieraniu umów cywilnoprawnych, oprzeć należy na analizie swych potrzeb i możliwości pracy, uwzględniając konieczność gromadzenia środków na opłacenie zobowiązań podatkowych, składek na ZUS, a także innych dobrowolnych zobowiązań (indywidualne konto emerytalne, czyli tzw. III filar, prywatne ubezpieczenie zdrowotne itd.).

 

Tekst: Jacek Sklepowicz

O autorze - doradca podatkowy, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Doradców Podatkowych. Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1997 roku.  Po zakończeniu okresu kilkunastoletniej pracy w dziale prawno-podatkowym  dużej firmy doradczej, rozpoczął własną praktykę doradczą. Posiada rozległe doświadczenie w dziedzinie doradztwa prawno-podatkowego dla przedsiębiorstw farmaceutycznych i ochrony zdrowia oraz producentów towarów konsumpcyjnych. Prywatnie interesuje się piłką nożną, fotografią i podróżami.

 

 

 

 
           

Kategoria: Kariera

Porozmawiajmy

Ciekawe

Dostrzeżone

Wiosna_4 multikino3a Noc Kultury f3

Inspiracje